#CyberMagazyn: Senior w świecie e-finansów. „Brak przekonania wynika z wyobrażeń”

6 listopada 2021, 08:52
mobile-phone-smartphone-old-human-seniors-communication-phone
Fot. pxfuel.com

„Dynamiczna cyfryzacja usług finansowych powoduje, że seniorzy i seniorki są narażeni na wykluczenie cyfrowe w sektorze tych usług, co jest bardzo niekorzystnym zjawiskiem” – ocenia prof. Krzysztof Jajuga, dyrektor CFA Society Poland. Brak korzystania z nowoczesnych rozwiązań wynika głównie z przekonań i wyobrażeń o tego typu usługach, niż realnych doświadczeń.

Rozwój nowoczesnych technologii obejmuje niemalże wszystkie dziedziny naszego życia, w tym sektor finansowy. Cyfryzacja dotyczy wszystkich – dzieci i młodzieży, nastolatków, dorosłych i seniorów. Jednak dla grupy wiekowej 60+ najczęściej stanowi wyzwanie, które często okazuje się nie do przeskoczenia. A mówimy tu o szerokim gronie użytkowników (w naszym kraju 6 mln osób).

W raporcie „Cyfrowe usługi finansowe a seniorzy, który powstał w ramach działań SeniorHub Instytutu Polityki Senioralnej, wskazano, że obecnie seniorzy „stoją na progu rewolucji cyfrowej, obejmującej ich środki materialne powierzane instytucjom finansowym”. Digitalizacja jest zjawiskiem, które jest silnie widoczne w sektorze finansowym. A proces ten jest zaawansowany i nieodwracalny.

Dynamiczna cyfryzacja usług finansowych powoduje, że seniorzy i seniorki są narażeni na wykluczenie cyfrowe w sektorze tych usług, co jest bardzo niekorzystnym zjawiskiem.

wskazuje prof. Krzysztof Jajuga, dyrektor CFA Society Poland

Co więcej, oferta instytucji finansowych ze względu na postęp technologiczny siłą rzeczy uległa zmianom. Banki i inne podmioty zaczęły w coraz większym stopniu bazować na rozwiązaniach cyfrowych. Przykładem mogą być aplikacje, nie mówiąc już o powszechnej bankowości elektronicznej.

Nowinki nie są popularne wśród seniorów

O tym, w jaki sposób seniorzy poradzą sobie z teraźniejszymi i przyszłymi wyzwaniami zależy w głównej mierze od posiadanych kompetencji cyfrowych. To jeden z głównych problemów, który rzutuje na ich obawy dotyczące technologii. Znajduje to także odzwierciedlenie w liczbach. Z badania GUS wynika, że w 2019 roku z komputerów korzystało jedynie 34,1 proc. osób w wieku 65–74 lata. W tym samym okresie jedynie 47 proc. osób w zaawansowanym wieku korzystało z internetu.

Z badania wynika, że 38 proc. seniorów nadal korzysta z telefonu stacjonarnego. Co więcej, nowoczesne urządzenia, takie jak tablety czy smartwatche, nie są popularne w badanej grupie wiekowej. W raporcie podkreślono, że osoby w starszym wieku „gremialnie i regularnie korzystają z tradycyjnych urządzeń teleinformatycznych”.

Presja otoczenia

Skuteczne korzystanie z cyfrowych usług finansowych wiąże się z koniecznością posiadania „określonych warunków”. Jakich? Na przykład dostępu do internetu, posiadania odpowiedniego urządzenia, kompetencji oraz dostępu do pomocy w przypadku problemów. Jednym z nich jest również presja otoczenia.

Jak wynika z raportu, 71 proc. seniorów wyraża przekonanie, że ich najbliżsi – rodzina, przyjaciele, znajomi – są zdania, że osoby 60+ powinny korzystać z cyfrowych rozwiązań, w tym - usług finansowych (54 proc.).

Presja społeczna może pełnić ważną funkcję w procesie włączenia seniorów w cyfryzację.

wskazano w raporcie „Cyfrowe usługi finansowe a seniorzy

Ankietowani wskazali również, że w czasie korzystania z cyfrowych usług finansowych ich głównym źródłem pomocy są pracownicy instytucji – poprzez bezpośredni kontakt lub teleporadę. Co drugi senior jest chętny skorzystać ze wsparcia najbliższych, a co trzeci chciałby brać udział w inicjatywach (kursach/szkoleniach/warsztatach itd.) dokształcających.

Brak odpowiednich kompetencji

Jak wynika z badania, dziewięciu na dziesięciu seniorów posiada nowoczesne urządzenia (smartfony/komputery/tablety itd.) oraz dostęp do sieci, ale problem stanowią kompetencje cyfrowe. 40 proc. respondentów wskazało, że ich nie posiada.

„Nie wstydzę się tego, bo nie ma czego. Grono moich znajomych w ogóle nie zna się na nowych technologiach, nie wie, czym jest cyberbezpieczeństwo, cyberhigiena, usługi cyfrowe” – mówi nam 79-latka.

Z badania wynika, że osoby „niecyfrowe” mają negatywne wyobrażenie o nowoczesnych usługach finansowych. Aby nie być gołosłownym, można przytoczyć dane, które wskazują, że 53 proc. takich osób jest przekonanych, że cyfrowe usługi są trudne w stosowaniu, a przez to wymagają długie czasu nauki.

Co więcej, 37 proc. seniorów uważa, że korzystanie z tradycyjnych metod (np. osobista wizyta w banku) jest szybsze. To wszystko sprawia, że blisko połowa ankietowanych (49 proc.) uważa, że nowoczesne usługi nie dostarczają im większych korzyści. To wiąże się również z niepewnością, jaką odczuwają seniorzy, poruszając się po wirtualnym świecie.

Taki stan rzeczy potwierdzają również słowa naszych rozmówców z grupy wiekowej 60+. Ich zdaniem, im więcej potrafią zrobić w sieci i im bardziej są zaangażowani w surfowanie w internecie, tym w większym stopniu dostrzegają korzyści i możliwości, jakie niesie nowa technologia.

„Jeśli ktoś potrafi obsługiwać telefon, tablet czy komputer, to na pewno jest to dla niego korzystne, ponieważ nie musi wychodzić z domu, aby załatwić pewne sprawy” – mówi 80-latka, która pragnie pozostać anonimowa.

Bądźmy wsparciem

Negatywne podejście do technologii można jednak zmienić. Receptą jest m.in. udzielenie odpowiedniego wsparcia. 48 proc. seniorów twierdzi, że zdecydowałoby się na korzystanie z cyfrowych usług finansowych, gdyby dysponowali odpowiednimi materiałami szkoleniowymi.

Z kolei 57 proc. osób zrobiłoby krok w stronę nowoczesności w przypadku, gdyby posiadały obok kogoś, kto mógłby im wytłumaczyć wszelkie wątpliwości i problemy.

Brak korzystania przez seniorów z cyfrowych usług finansowych wynika zdecydowanie bardziej z przekonań i wyobrażeń o tego typu usługach wśród badanych, niż z ich realnych osobistych negatywnych doświadczeń.

czytamy w raporcie „Cyfrowe usługi finansowe a seniorzy”

Kto miałby pomóc seniorom? Co ciekawe, osoby 60+ darzą zaufaniem przedstawicieli instytucji finansowych i to właśnie do nich udają się po pomoc w pierwszej kolejności. Dlatego kluczowa jest wysoka etyka zawodowa wśród personelu, który ma kontakt z osobami z tej grupy wiekowej.

W związku z tym bardzo ważne, „by instytucje finansowe wypracowały pakiet szkoleniowy dla tej grupy pracowników, a organy nadzoru objęły ten segment rynku szczególną uwagą i w razie potrzeby rozważyły wydanie stosownej rekomendacji” – podkreślono w raporcie.

Autorzy raportu sugerują również, że w tym kontekście pomocne wydaje się powołanie rzecznika ds. seniorów w ramach danej instytucji finansowej. Jego zadaniem powinna być ocena wdrożonych rozwiązań i dopasowanie oferty z uwzględnieniem potrzeb tej konkretnej grupy wiekowej.

Niestety, jest wiele przypadków, gdy seniorzy są zmuszani do nauki i korzystania z technologii przez… samotność. Jeden z mężczyzn w rozmowie z CyberDefence24.pl wskazuje, że gdyby mógł liczyć na wsparcie najbliższych – rodziny – nie musiałby „uciekać do rozwiązań cyfrowych”. Jak tłumaczy, do tej pory nie musiał uczyć się obsługi sprzętu, ponieważ zawsze znalazła się osoba, która wyręczyła go w obowiązkach (np. załatwieniu spraw urzędowych). Gdy został sam i pojawiły się problemy ze zdrowiem, korzystanie ze zdobyczy świata cyfrowego stało się jedynym rozsądnym wyjściem.

Niejednorodna grupa

Warto mieć na uwadze, że seniorów nie można traktować jak jednorodnej grupy pod względem zachowań konsumenckich w kontekście usług finansowych. 

Faktem jest, że nieliczne grono seniorów zalicza się do kategorii „użytkowników cyfrowych”, jednak w zależności od typów produktów, przyjmują postać konsumentów online lub offline. „Istnieje wciąż ważna grupa tych ostatnich, dla których środowisko cyfrowe jest poza dostępem – bardziej z powodu subiektywnego postrzegania zjawisk cyfryzacji życia, niż realnych negatywnych doświadczeń konsumenckich w tym zakresie” – czytamy w raporcie.

Osoby 60+ są postrzegane jako grupa konserwatywna i niechętna wobec nowych rozwiązań. Niemniej jednak jest wiele osób, które są otwarte i zainteresowane korzystaniem z technologii. Zdaniem autorów badania to właśnie one mogą być najlepszym ambasadorem zmian.  


Chcemy być także bliżej Państwa – czytelników. Dlatego, jeśli są sprawy, które Was nurtują; pytania, na które nie znacie odpowiedzi; tematy, o których trzeba napisać – zapraszamy do kontaktu. Piszcie do nas na: redakcja@cyberdefence24.pl. Przyszłość przynosi zmiany. Wprowadzamy je pod hasłem #CyberIsFuture. 

image
Fot. Reklama
KomentarzeLiczba komentarzy: 0
No results found.
Tweets CyberDefence24